Menadžersko-liderski (PAEI) kôd i koučing

”Svi mi imamo darove-talente i snage koje nam mogu pomoći da stvorimo život kakav želimo. Rad sa koučom može vam pomoći da otkrijete te atribute, i počnete da ih koristite da stvorite za vas savršen život. Koučing vam pomaže da razvijete svoje potencijale i talente i otkrijete više od svog autentičnog sobstva,   tako da dostignete istinsko ispunjenje.” Kako to možemo postići? Tako što ćemo u sebi prepoznati atribute lidersko-menadžerskog PAEI kôda i potom potražiti kouča da nam pomogne u ličnom razvoju.

Šta sve jeste kouč (coach)

Glavna naša potreba u životu jeste imati nekoga ko će uplivisati na nas da uradimo ono što možemo. U  tome leži prijateljska usluga.

(Ralf Valdo Emerson, 1803-1882)

Opšte usaglašeno pojmovno određenje reči coach ne postoji.

Oksfordski rečnik modernog engleskog jezika kaže da je coach: učitelj, instruktor i trener. U tekstovima o coachingu piše da je on još i: mentor i facilitator. Neki autori pišu da coach sve pobrojano – nije.  (”Coaching nije isto što i učenje, savjetovanje, mentoriranje, konzultiranje, trening ili terapija.”, Damir Klemenčić, NLP trener iz Hrvatske.

Kod nas se tvrdi kako ne postoji jedna reč kojom se može prevesti engleska reč coach. Ako se prevodi, najčešće se prevodi sa trener ili mentor, ili se uopšte ne prevodi. Za čuvare duha srpskog jezika i dobrih prevoda možda bi najprihvatljivija mogle biti reči odgajivač ili  negovatelj koje u sebi obuhvataju sve ono što kouč jeste: učitelj i staratelj (teacher, tutor), upućivač (instructor), uvežbavač (trainer), vaspitač (mentor), zaštitnik (protector), olakšivač (facilitator).

Da je kouč negovatelj piše i poznati bivši General Manager General Electrica Džek Velč kada razmatra temu liderstva: ”Mislite o sebi kao baštovanu sa kantom za zalivanje u jednoj ruci i kantom sa đubrivom u drugoj. Ponekad  ima da trgate nešto korova, ali većinu vremena vi samo prihranjujete i negujete. A onda gledate kako sve cveta.” (Think of yourself as a gardener, with a watering can in one hand and a can of fertilizer in the other. Occasionally you have to pull some weeds, but most of the time, you just nurture and tend. Then watch everything bloom. Source: How to Be a Good Leader). Danijel Goleman takođe govori coaching stilu kao o jednoj od 6 vrsta emocionalno inteligentnih lidera.

Dakle kouč nije samo jedna ličnost. On u sebi može da ima i celih 6 ličnosti sa 7 uloga, u zavisnosti od područja – lični život, razvoj karijere, timski rad i rad u organizaciji – na kom radi i klijenta (štićenika) sa kojim radi i pomaže mu da se razvija i raste, odnosno neguje ga u ime njegovog dobra. U tom procesu kouč treba da postupa sa brigom, odgovornošću, uvažavanjem tj. poštovanjem i poznavanjem klijenta, što su odlike svake vrste ljubavi po Erihu Fromu (u knjizi ”Umeće ljubavi”). Iz ljubavi, pak, proizilazi samo dobro.

PAEI kod i koučing

Čovek je tajna puna divnih mogućnosti.

prof. dr Dimitrije Kalezić

Koučing je uvek odnos jedan-na-jedan.

Da bi svoje uloge odigravao dobro kouč mora poznavati svog klijenta kako bi mu omogućio da sve svoje sposobnosti stavi u službu uspešne promene tj. ličnog rasta i razvoja. To je moguće samo ako upozna voljnu (P), umnu (A), duševnu (E) i duhovnu (I) stranu ličnosti svog klijenta. A te četiri dimenzije su menažersko-liderski kôd (PAEI) koji poseduje svaki čovek iz koga on voli, moli se, radi i postiže, misli, oseća i saobraća (komunicira) sa ljudima oko sebe gradeći odnose saradnje sa njima.

Atributi koje kouč treba da prepozna u klijentu  po svakoj od četiri osnovne sposobnosti koje omogućavaju ostvarenje željenih promena su sledeći:

U sposobnosti postignuća (proizvođenja) rezultata – istrajnost, odgovornost, vrednoća, stručnost, brzina, delotvornost, koncentracija, direktnost, odlučnost, individualizam, praktičnost i rutinerstvo.

U sposobnosti organizacije (sebe i drugih) – tačnost, organizovanost, metodičnost, realnost, pedantnost, analitičnost, zazirljivost, kontrolisanje, planiranje, disciplinovanost, konzervativnost i skeptičnost.

U sposobnosti preduzimljivosti – kreativnost, snalažljivost, vizionarstvo, pronicljivost, inicijativa, samouverenost, rizikovanje, radoznalost, entuzijazam, harizmatičnost, intuitivnost i optimizam.

U sposobnosti integracije (ujedinjenosti) sa drugima – taktičnost, slušanje, nepovodljivost, osetljivost, pamet, zrelost, fleksibilnost, komunikativnost, odmerenost, motivisanje, lojalnost i kompromisnost.

Pomenute atribute kouč treba da ima u vidu kada radi sa klijentom koga može detaljno da upozna i kroz njih. Atributi su osnova za utvrđivanje jednog od 30 tipova menadžersko-liderskog kôda i za utvrđivanje indeksa: postignuća, organizovanosti, preduzimljivosti, saradljivosti, ambicioznosti, volje, radne etike, liderstva, asertivnosti (prodornosti) i moći.

Samo poznavajući klijenta kouč može da upliviše-utiče da se on menja i uradi ono što može na planu ličnog napretka: – rasta i razvoja, negujući svaku od njegovih 48 osobina, odnosno karijernih tačaka.

Šest u jednom

Imenovanje stvari početak  je mudrosti.

(Kineska poslovica)

Držeći se oksfordskog rečnika i značenja reči koja okružuju reč coach kroz njihove odrednice, pođimo dalje  radi upotpunjavanja pojma  koučinga.

Učitelj i staratelj (teacher, tutor).

U ulozi učitelja kouč klijenta poučava kroz lekcije i argumentovanu raspravu u skladu sa željenim promenama. Dajući informacije, prenoseći veštine (znanja o tome kako postići cilj), pružajući primere i lična iskustva on kod klijenta pobuđuje spremnost za prihvatanje promene na ličnom planu. On klijentu takođe predočava činjenice i principe u odnosu na željene promene. I na kraju, mada ne i najmanje važno, kouč klijenta uči značaju ograničenja u vidu predupređivanja, obeshrabrivanja i kazni. Kada tako radi kouč kao učitelj stara (brine) se o svom klijentu kako bi on ostvario promenu sebe na bolje.

Upućivač (instructor).

U ulozi upućivača kouč klijentu ukazuje na suštinu i moguće pravce ličnih promena radi napredovanja u životu i na profesionalnom planu savetujući i preporučujući mu šta da radi kao i moguće pravce akcija. On osvešćuje klijenta gotovo do prosvetljenja dajući mu informacije i otkrivajući mu neophodne znanja za lične promene. Takođe ga upućuje u značaj reda u procesu promena.

Uvežbavač (trainer).

U ulozi trenera kouč prvenstveno podstiče kod klijenta jačanje mentalne i fizičke energije kroz razvoj svesti o značaju (pro)aktivnosti – inicijativnosti za postizanje željenih promena. Kouč motiviše klijenta tako što mu pomaže da iskaže svoje lične ciljeve ako ih ovaj ima i stavi ih u kontekst ostvarenja zajedničkih ciljeva ako klijent radi u nekom sistemu/organizaciji.. Ukoliko klijent nema motive kouč mu pomaže da ih otkrije, nadahnjuje ga i ohrabruje da radi na određivanju i ostvarenju ciljeva iza kojih ti motivi stoje kao pokretačka snaga.

Vaspitač (mentor).

U ulozi mentora kouč klijentu daje svoja mišljenja o tome šta treba da radi i kako treba da se ponaša u odnosu na željenu promenu na bolje. Takođe mu daje i informacije u vezi promena koje klijent želi na ostvari.

Zaštitnik (protector).

U ulozi zaštitnika kouč uči klijenta kako da bude čvrst, ne bude emotivno ranjiv i ne podlegne povredama koje nose promene na putu rasta i razvoja. Takođe čuva klijenta od pokušaja drugih da ga povrede u toku promene.

Olakšivač (facilitator).

U ulozi olakšivača kouč prvenstveno uči klijenta da radi pametnije bez trošenja velike energije na ostvarivanju ciljeva promene. Uči ga takođe da bude opušten i tolerantan prema drugima koji su eventualno uključeni u proces promene. Kouč klijenta čuva i od nevolja koje mogu iskrsnuti na putu rasta i razvoja.

I na kraju važna napomena – u toku negovanja klijenta radi promene na bolje kouč može biti u situaciji da igra jednu ili više uloga što prvenstveno zavisi od težnji samog klijenta za rastom i razvojem. Zbog toga je proces koučinga složen i odgovoran, pa i on i klijent moraju znati koja uloga je kada važna u zajedničkom delu promene.  Međusobno poznavanje kouča (negovatelja) i klijenta  (štićenika) gotovo da ih vodi u odnose prijateljstva. Zbog toga koučing nije ni jednostavan ni kratkotrajan odnos.

 

 

VN:F [1.9.11_1134]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)
VN:F [1.9.11_1134]
Rating: 0 (from 0 votes)
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...
PODELITE OVAJ TEKST I BLOG SA LJUDIMA KOJI VAM ZNAČE! POMOZITE IM DA UNAPREDE SEBE!

    Leave a Reply

    You can use these HTML tags

    <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>